Peptalk: Sport en bewegen horen thuis in het hart van de provinciale agenda

De maatschappelijke waarde van sport en bewegen reikt volgens de vier professionals veel verder dan deelname aan een training, wedstrijd of activiteit. Sport brengt mensen samen, versterkt de gezondheid en weerbaarheid en draagt bij aan de leefbaarheid van dorpen en steden. Tegelijkertijd gaat het over gelijke kansen: iedere inwoner moet kunnen profiteren van de kracht van sport en bewegen, ongeacht waar diegene woont. Jeroen Flim verwoordt dat helder: “De kans om mee te doen, mag niet afhangen van je postcode.” Amy Kortbeek benadrukt wat sport daarin zo bijzonder maakt: “Sport doet iets wat eigenlijk geen enkel ander domein op dezelfde manier kan: het kan mensen raken, inspireren en aanzetten tot beweging.” Juist vanwege die brede betekenis horen sport en bewegen volgens Erik Lenselink niet thuis binnen slechts één

beleidsafdeling: “Bewegen is geen sector. Het gebeurt juist in álle sectoren.” De provincie kan deze kracht benutten door sport en bewegen structureel en expliciet te verbinden aan onder meer gezondheid, onderwijs, mobiliteit, ruimtelijke ordening en klimaat.

Juist nu de zorgkosten stijgen, de bevolking vergrijst en veel inwoners onvoldoende bewegen, vraagt preventie om een stevige provinciale inzet. Carla Maessen pleit daarom voor een fundamentele omslag: “We moeten veel meer de beweging maken van zorg naar preventie. Anders blijven we voortdurend dweilen met de kraan open.” Dat vraagt niet alleen om ambities, maar ook om langjarige investeringen. Maatschappelijke verandering ontstaat immers niet binnen de looptijd van een kort project. Ook Jeroen Flim ziet sport en bewegen als een investering die op meerdere terreinen rendeert: “Sport en bewegen zijn geen luxe en ook geen los beleidsterrein. Ze zijn onderdeel van de gezondheidszorg, de arbeidsmarkt en de leefbaarheid van Gelderland.”

Om daadwerkelijk impact te maken, moeten organisaties en beleidsdomeinen elkaar eerder en beter vinden. Een veilige fietsroute naar school stimuleert duurzame mobiliteit én dagelijks bewegen. Een groene, uitnodigende openbare ruimte draagt bij aan klimaatadaptatie, gezondheid en ontmoeting. En meer bewegen tijdens de schooldag kan de concentratie, motorische ontwikkeling en het welzijn van kinderen versterken. “De gemiste kans is dat er nog te veel in hokjes wordt gedacht,” stelt Amy. Erik vult aan: “Zorg dat bewegen in alle beleidsterreinen zit, als onderdeel van de oplossing van de opgaven op dat terrein.” De provincie kan hierin richting geven, samenwerking organiseren en succesvolle lokale aanpakken helpen opschalen. Jeroen benadrukt daarbij dat samenwerking vooral betekenis krijgt wanneer er daadwerkelijk stappen worden gezet: “Domein overstijgend samenwerken staat in vrijwel elke beleidsambitie. Nu is het tijd om die ambitie om te zetten in actie: samen beginnen, ervaren wat werkt, daarvan leren en verder bouwen.”

Gelderland begint gelukkig niet bij nul. De provincie heeft volgens de geïnterviewden de afgelopen jaren een sterke positie opgebouwd door te investeren in sport, samenwerking en grote evenementen, en loopt daarmee voorop. Amy noemt de manier waarop topsportevenementen worden gekoppeld aan maatschappelijke programma’s als een krachtig voorbeeld. Rond de EK Indoor Atletiek in Apeldoorn werden scholen, verenigingen en inwoners betrokken en werd topsport bewust gebruikt om bredere beweging te creëren. “We hebben heel hard gewerkt om topsport en maatschappelijke impact naar hetzelfde niveau te krijgen.” Ook het Gelders Sportfonds sluit hierop aan, door de maatschappelijke impact van sportevenementen te versterken en verbinding te leggen met bredere opgaven in Gelderland. Zo worden evenementen niet alleen een sportief hoogtepunt, maar ook een middel om blijvende maatschappelijke waarde te creëren. Carla ziet die Gelderse koploperspositie eveneens, maar waarschuwt ervoor die niet als vanzelfsprekend te beschouwen: “Als je die koploperspositie wilt behouden als provincie, moet je juist een stap extra zetten.”  Dat betekent investeren in toekomstbestendige verenigingen, een beweegvriendelijke leefomgeving, sterke regionale netwerken en evenementen die aantoonbaar maatschappelijke waarde toevoegen.

Richting de Provinciale Statenverkiezingen komt daarmee een duidelijke boodschap naar voren. Investeer structureel in preventie, creëer een beweegvriendelijke leefomgeving, ondersteun sterke lokale sportnetwerken en verenigingen en benut sport en bewegen binnen álle relevante beleidsterreinen. Tegelijkertijd ligt er een opdracht voor de sport- en beweegsector zelf. “We moeten met alle partijen die iets met sport doen één stem maken,” zegt Amy. Precies daarin ligt de kracht van het Gelders Sport Netwerk: gezamenlijk laten zien dat sport en bewegen geen sluitpost zijn, maar een investering in de toekomst van de provincie. Niet voor niets dat ‘samenwerking’ één van onze gekozen pijlers is. Die samenwerking krijgt pas echt betekenis wanneer we de stap zetten van praten naar doen. De provincie kan daarbij als regionale verbinder partijen bij elkaar brengen, ruimte creëren om samen aan de slag te gaan en helpen om wat lokaal werkt breder in Gelderland toe te passen. Of zoals Jeroen het verwoordt:“Investeren in bewegen is investeren in de toekomst van Gelderland.” De inzet richting de verkiezingen is daarmee helder: niet alleen de plek van sport en bewegen op de provinciale agenda behouden, maar ervoor zorgen dat ze een vanzelfsprekend onderdeel worden van de keuzes die Gelderland de komende jaren domein overstijgend maakt.