Interview met Liesette Bruinsma: “Toegankelijkheid betekent voor mij vooral zelfstandigheid”

De liefde voor zwemmen ontstond al vroeg. Liesette groeide op in Wommels, aan het water. “De hele zomervakantie speelden en zwommen we met neefjes, nichtjes en vriendjes.” Via zwemles en een buurjongen die aan wedstrijdzwemmen deed, kwam ze zelf bij een zwemvereniging terecht.

Op haar tiende begon Liesette met wedstrijdzwemmen. Haar zicht werd in haar tienerjaren steeds minder. “Ik beet me gewoon vast in het zwemmen, omdat ik daar goed in was.” Ze bleef persoonlijke records zwemmen en stond op haar vijftiende al op de Paralympische Spelen.

Sport bracht Liesette meer dan alleen prestaties. “Het geeft me houvast en ritme. En het heeft mij gemaakt tot de persoon die ik ben.” Door de sport groeide ook haar zelfvertrouwen. Waar ze vroeger moeite had om iemand om hulp te vragen, reist ze nu zelfstandig en kijkt ze vooral naar wat er wél mogelijk is.

 

Toegankelijkheid draait om zelfstandigheid

Die zelfstandigheid staat voor Liesette centraal: “Toegankelijkheid betekent voor mij eigenlijk gewoon zelfstandigheid.” Voor iemand die blind is, vraagt een bezoek aan een nieuwe accommodatie veel voorbereiding. Liesette moet weten hoe ze bij het gebouw komt, waar de ingang is en hoe de routes lopen.

Op haar eigen trainingslocatie gebruikt ze bijvoorbeeld een gootje langs het zwembad als herkenningspunt en telt ze stappen om de ingang te vinden. “Toegankelijkheid betekent dat dingen minder energie kosten, maar ook dat je gewoon spontaan iets kunt doen. Of in je eentje.”

Een bekende accommodatie wordt daardoor vanzelf toegankelijker. “Iets wat bekend is, is voor mij toegankelijk.” Maar voordat een plek bekend wordt, kost het tijd en energie om te ontdekken hoe alles werkt.

Een sportaccommodatie hoeft volgens Liesette niet direct volledig verbouwd te worden om verschil te maken. Juist in het dagelijks gebruik en eenvoudige aanpassingen zitten veel kansen. Bijvoorbeeld bij kluisjes. Digitale codesloten zijn voor iemand die blind is lastig te gebruiken. Een paar kluisjes met een gewone sleutel kunnen al helpen. Hetzelfde geldt voor stickers op glazen wanden, goede verlichting of een herkenbare aanduiding bij kleedkamers.

Tegelijkertijd benadrukt Liesette dat toegankelijkheid complex is. Wat voor de ene persoon werkt, hoeft voor een ander niet de oplossing te zijn. Een geleidelijn helpt iemand die blind is, terwijl een rolstoelgebruiker last kan hebben van de ribbels. Daarom ziet Liesette toegankelijkheid niet als iets dat ooit helemaal af is. Nieuwe ervaringen en technieken bieden steeds weer nieuwe mogelijkheden.

 

Weten wat er aanwezig is

Naast fysieke toegankelijkheid vindt Liesette het belangrijk dat sporters en bezoekers vooraf kunnen zien wat een accommodatie biedt. Nu moeten mensen met een beperking vaak zelf contact opnemen en vragen stellen. Liesette doet dat gemakkelijk, maar weet dat dit niet voor iedereen vanzelfsprekend is. “Als je op je website al laat zien dat je ervoor openstaat en dat mensen met vragen bij je terechtkunnen, dan nodigt dat uit. Je merkt dat er aan je is gedacht en voelt je meer welkom.”